Për shekuj, malësitë e veriut qeveriseshin jo nga ndonjë perandori, por nga ligji zakonor oral, Kanuni, më së famshmi versioni i atribuar Lekë Dukagjinit. Ai kodifikonte pronën, martesën, mikpritjen, nderin dhe gjakmarrjen me detaje të jashtëzakonshme, dhe mësohej përmendsh, nuk shkruhej, derisa Shtjefën Gjeçovi filloi ta regjistronte në fillim të shekullit XX.
Besa
Në qendër të tij është besa, fjala e dhënë që nuk thyhet. E detyronte mikpritësin të mbrojë mysafirin me jetën e vet, edhe kundër farefisit së vet. Në 1943 ky detyrim u zbatua për refugjatët hebrej, dhe është arsyeja pse Shqipëria e mbaroi luftën me më shumë hebrenj sesa e filloi.
Gjakmarrja
I njëjti kod prodhoi gjakmarrjen, që i mbyllte familjet brenda për breza dhe formoi arkitekturën e kullës si shtëpi-torre. U shfaq përsëri pas 1991, kur autoriteti shtetëror u shemb. Të dyja faqet i takojnë kësaj salle.
Burrneshat
Kanuni prodhoi edhe burrneshat, gratë që betoheshin për celibat të përjetshëm dhe jetonin si burra, duke marrë pozicionin ligjor të shtëpisë kur nuk kishte djem. Disa janë ende gjallë.
Hulumtim nga ARBËR, Muzeu i Gjallë i Shqipërisë. Faktet e publikuara janë verifikuar ose paraqitur si debat i hapur.