Xhubleta është një fund në formë zile me valëzime, i ndërtuar nga shirita shajaku të zi dhe qepisje të dendura me ngjyra, që e veshnin gratë e malësive të veriut. Kërkuesit lidhin elemente të formës së saj me paraqitje të Epokës së Bronzit, gjë që do ta bënte një nga format më të vjetra të veshjeve të prodhuara pa ndërprerje në Evropë.
UNESCO e vendosi në Listën e Mbrojtjes Urgjente në 2022, listën për trashëgiminë që po shkon drejt zhdukjes. Kanë mbetur shumë pak mjeshtra.
Përtej saj: kësula e bardhë prej shajaku qeleshe, fustanella, xhamadani, dhe rreth dyqind kostume të ndryshme rajonale. Veshja është një nga regjistrat më të dendur kulturorë të vendit; statusi martesor, rajoni, fshati dhe pasuria lexoheshin të gjitha në qepisje, para se dikush t’i shkruante.
Hulumtim nga ARBËR, Muzeu i Gjallë i Shqipërisë. Faktet e publikuara janë verifikuar ose paraqitur si debat i hapur.